PREZENTADO DE LA BLOGO


Prezentado de la blogo:

La vortoj havas nek semantikan, nek lingvan limon. Eble ilia unika, efektiva, limsigno estas tiu kiu apartigas la revon de la realeco. En la blogo estas miaj poeziaĵoj, rakontoj, recenzioj, ktp, du-lingve, paralele. Eo estas internacia lingvo kiu naskiĝis en la dua duono de deknaǔa jarcento el ideo de unu homo: Zamenhof. Li esperis, ke per la uzo de neǔtrala lingvo, ĉiuj la lingvaj limoj /kaj ne nur la lingvaj limoj/ inter la popoloj de la mondo estus transpasitaj, finfine.


domenica 3 giugno 2012

"La vinberoj de kolero" de John Steinbeck


 
La vinberoj de kolero - la origina titolo  estas The Grapes of Wrath - eble estas la libro pli fama de John Steinbeck,  usona verkisto kiu gajnis Nobelpremion de literaturo en la jaro 1962.

Mi tralegis ĉi tiun libron kiam mi estis 18 aĝa. Ĝi al mi tre plaĉis pro ĝia elvokiva forto kaj pro ĝia samtempeco aktualeco.

               

  RECENZO

Kelkaj kamparanaj familioj, kiuj vivis ĉiam indece (kvankam ege modeste) per profitoj enspezitaj da produktoj de la tero kultivata, abrupte, dum la alveno de la Granda Depresio, falas en mizero.

Fakte, ankaǔ pro la kompliceco de arida klimato kaj pro la pruntrefuzo de la bankoj al la duonfarmuloj, plurnacia konzerno profitas por fari avantaĝon spekulacion sur la teroj; kaj kiel fina rezulto la terkultivistoj estos elpelataj de ilia hejmoj.

Inter ĉiuj familioj, al kiuj estas fordankita iun, estas ankaǔ la romanprotagonistoj.

Post ke ili estas senigitaj je ilia terpeceto plugebla, al Joads ne restas alia afero farebla, ol formov
de tie. Sed kien? La unika meto ŝajnas esti tiu jam postkuriita de miloj da aliaj personoj kiuj, antaǔe ili, perdis ĉiun ilon por vivi.

La meto por ĉiuj tiuj senesperuloj, kiuj  havas plu nenion, estas la sama: la Kalifornio, unu ŝtato kie /oni diras/ la tero estas tre fekunda, riĉa da oranĝarbejoj kaj da blankaj dometoj; krome, oni fabelumas, ke ĉi tie ĝi estas tiel abunda ke, estos donacata al kiuj tiuj deziras kultivi ĝin.

Do, ankaǔ la protagonistoj kunigos al  la homa transmigrado, kredante senespere en ekzisto de la mita Eldorado, okcidenten. Ilia kredo apogis  unike de reklama flugfolio legado, kiu garantias ĉi tiun promeson, vorton poste vorto. Sendube tio estas malmulte, ili komprenas antaǔ foriri el Oklahomo, tamen tio estas pli bone ol nenio. Nun jam ili ne havas hejmon sub la kapoj nek panon por la stomako. La espero estas la unika loko kie vivi kaj la unika nutraĵo per tiu eblas vivi. Se ili seniĝus je la morgaǔo pli bona, kio okazus al ĉiuj ili, granduloj kaj malgranduloj?

Tiel, post esti kuniginta ilian malmultajn aferojn sur malnevego kamiono, la unika riĉeco restanta al familio, oni decidas foriri.

La kamiono kun eta benzineskorto kaj kun malbonegaj pneŭmatikoj pene moviĝante malantaǔ multaj aliaj, oni kolumnigas en ŝtato sesdekses kun ĝia kargo de gehomoj kaj de aferoj.

Krom la patro, la patrino, kaj la tri grandaj filioj (Tom apenaǔ eliranta de la prizono; Al kaj Noé), ĉi tie ni trovas amasigatajn la du ĝemelajn kiuj estas sep -ok aĝa, la junan filinon gravedan (RozoTea) kaj ŝian edzon, la onklon John, sufiĉe maljunan; la du maljunajn geavojn kaj finfine Casy, amikon de Tom, kiu oni aldonas al la ekspedicio.

La vojaĝo daŭrigas inter funebroj, rezignoj, teruraj neantaŭviditaj kaj esperoj akurate seniluziiĝintaj.

La protagonistoj, dum la vojo, eksperimentas la vastan spektron de la negativaj sentoj: la timon, la solecon, la doloron, la apation.

Sur la bazo de ĉi tiu “renversita piramido” (ĉar la esperata resuriro estos katastrofo descendo), regos ĉiam la elkludon kaj la malsaton.

Komence, la Joads estos markataj kiel fremduloj, poste ili estos kulpigitaj ŝteli la laboron al aliaj, finfine estos akuzataj esti krimuloj kaj strikrompantoj.

Ĝis fino de vojaĝo elĉerpa kaj fisike kaj psikologie por ĉiu persono, la kalifornia Eldorado montros sian veran vizagon de tromplogilo.


La fino, kiun mi ne rivelos por ne ruinigi la surprizon al neniu, fini
ĝas  neantaŭvideble. Iumaniere oni havas la sensacio ke, per ĝi, oni fermas cirklo.

La aǔtoro eklipsiĝas de rakonto. Lia voĉo oni sentas neniam. Li ne intervenas por skurĝi kelkajn sintenojn aǔ por kompati la perfortadojn. Li lasas paroli la faktojn, en ilia kompleteco. Li ne moderigas la rakonton de la mankoj, nek tamen li forgesas priskribi kelkajn motojn de “frateco” en la afliktiĝo aǔ la naturbelecon portanta konsolon.

La verkadstilo de Steinbeck estas tre flua, sub la ŝildo de la mallongaj periodoj kaj de la esprima koncizeco. Lia leksiko estas riĉa, neniam bombasta.

3 commenti:

  1. Questo commento è stato eliminato dall'autore.

    RispondiElimina
  2. Dankon por simpla sed tre eksplikiva recenzo amiko Ĝojo!

    [[ Post ke ili estas senigitaj je ilia terpeĉeto plugebla, al Joads ne restas alia afero farebla, ke foriri ilin <> Mi pensas ke vi celis: ...farebla, ol iĝi for de tie (lasi ĝin, abandoni la lokon, iri for de tie (?) --- terpeĉeto = sen ^ ]]

    RispondiElimina
  3. Min ĝojigas, ke mia recenzo plaĉas al vi, Ŭel.

    Multajn dankojn pro via korekto!!! Mi volis diri ekzakte tion kiun vi skribis. Nun mi modifas frazon verkante "al Joads ne restas alia afero farebla, ol formoviĝi de tie."

    RispondiElimina