PREZENTADO DE LA BLOGO


Prezentado de la blogo:

La vortoj havas nek semantikan, nek lingvan limon. Eble ilia unika, efektiva, limsigno estas tiu kiu apartigas la revon de la realeco. En la blogo estas miaj poeziaĵoj, rakontoj, recenzioj, ktp, du-lingve, paralele. Eo estas internacia lingvo kiu naskiĝis en la dua duono de deknaǔa jarcento el ideo de unu homo: Zamenhof. Li esperis, ke per la uzo de neǔtrala lingvo, ĉiuj la lingvaj limoj /kaj ne nur la lingvaj limoj/ inter la popoloj de la mondo estus transpasitaj, finfine.


lunedì 11 giugno 2012

Haiku III


Camelie albine
completamente aperte:
regalità.

Hajko III


A)  Traduko kiu ne respektas la silaban kalkulon de la hajko.

Kamelioj albinaj
plene malfermiĝantaj:
reĝeco.


B)  Translacio de la hajko el itala. La traslacio respektas la ĝustan   silaban kalkulon  (5-7-5-) Por obteni tion,  mi devis modifi ion aldoni kelkajn semantikajn modifojn al la origina versio.


La kamelioj
jen tute floris, brilaj  -
re
ĝeco haltas. 

domenica 3 giugno 2012

"Furore" di John Steinbeck


"Furore" - il titolo originale è The Grapes of Wrath  -  è forse il libro più celebre di John Steinbeck, scrittore americano che ha vinto il Premio Nobel per la letteratura nel 1962.

Lessi questo libro a 18 anni, in pochi giorni. Mi piacque moltissimo per la sua forza evocativa e per la sua contemporaneità sempre verde.

  RECENZIONE

Alcune famiglie contadine, sempre vissute decorosamente, benché assai modestamente, grazie ai guadagni ricavati dai prodotti della terra che coltivano, improvvisamente, con l'avvento della Grande Depressione, si trovano sul lastrico.

Infatti, complice la siccità e il diniego delle banche a concedere prestiti ai mezzadri, una multinazionale ne approfitta per compiere una vantaggiosa speculazione sulle terre; e come risultato finale gli agricoltori verranno cacciati dalle loro case.

Fra queste famiglie, a cui è stato dato il benservito, ci sono anche i protagonisti del romanzo.

Privati del loro pezzo di terra da arare, ai Joads, non resta che andarsene. Ma dove? L'unica meta sembra essere quella già inseguita da migliaia di altri che hanno perso, prima di loro, ogni mezzo per sfamarsi. La destinazione per tutti questi disperati, che non hanno più niente, è la stessa: la California, uno Stato dove - si dice - la terra sia fertilissima, ricca di aranceti e di casette bianche; inoltre si favoleggia che qui sia tanto abbondante da essere regalata a quanti vogliano coltivarla.

Dunque, anche i protagonisti si accoderanno alla transumanza umana, credendo disperatamente all'esistenza del mitico Eldorado a Ovest. La loro credenza è suffragata unicamente dalla lettura di un volantino pubblicitario il quale garantisce ogni promessa, parola per parola. È indubbiamente poco, constatano prima di risolversi a lasciare l'Oklahoma; ma è meglio di niente. Ormai non hanno più né un tetto sulla testa, né pane per lo stomaco. La speranza è il solo luogo dove vivere, il solo nutrimento attraverso cui poterlo fare. Se rinunciassero a un domani migliore, cosa ne sarebbe di tutti loro, grandi e piccoli?

Così, dopo aver radunato le loro quattro carabattole, e averle caricate su un camion sgangherato - unica ricchezza rimasta alla famiglia - decidono di partire.

Il camion, con un'esigua scorta di benzina nel serbatoio e pneumatici in pessime condizioni, arrancando faticosamente dietro molti altri, s'incolonna lungo la Statale 66 con il suo carico di uomini e di cose.

Oltre al padre, la madre e ai tre figli maschi adulti (Tom, appena uscito di prigione; Al e Noè), qui troviamo ammassati i due gemelli di sette-otto anni; la giovane figlia incinta (RosaTea) e suo marito; lo zio John, di una certa età; i due anziani nonni e, da ultimo, Casy un amico di Tom che si è aggregato alla spedizione.

Il viaggio continua fra lutti, privazioni, tremendi imprevisti e speranze puntualmente disilluse.

I protagonisti, lungo il percorso, sperimentano l'ampio spettro dei sentimenti negativi: la paura, la solitudine, il dolore, l'apatia.

Alla base di questa "piramide" rovesciata (poiché, ironicamente, la risalita "sperata" si rivelerà una catastrofica discesa), la faranno sempre da padrone l'emarginazione e la fame. I Joads saranno prima marchiati come forestieri; poi tacciati di rubare il lavoro agli altri; non da ultimo accusati di essere delinquenti e "crumiri".

Alla fine di un viaggio logorante sia fisicamente che pscologicamente per ognuno, l'Eldorado californiano mostrerà la sua vera faccia di specchietto per le allodole.

Il finale - che non svelerò per non rovinare la sorpresa a nessuno - si conclude imprevedibilmente. In qualche modo si ha la sensazione che, con esso, si chiuda un cerchio.

L'autore si eclissa dalla narrazione. La sua voce non si sente mai. Egli non interviene a fustigare certi comportamenti o a compatire le sopraffazioni. Lascia che siano i fatti a parlare, nella loro interezza.

Egli non mitiga il racconto delle privazioni, né tuttavia dimentica di descrivere alcuni moti di "fratellanza" nella desolazione o la bellezza della natura che porta consolazione.

Lo stile di scrittura di Steinbeck è molto scorrevole, all'insegna dei periodi brevi e della concisione espressiva. Il suo lessico è ricco, mai ampolloso.

"La vinberoj de kolero" de John Steinbeck


 
La vinberoj de kolero - la origina titolo  estas The Grapes of Wrath - eble estas la libro pli fama de John Steinbeck,  usona verkisto kiu gajnis Nobelpremion de literaturo en la jaro 1962.

Mi tralegis ĉi tiun libron kiam mi estis 18 aĝa. Ĝi al mi tre plaĉis pro ĝia elvokiva forto kaj pro ĝia samtempeco aktualeco.

               

  RECENZO

Kelkaj kamparanaj familioj, kiuj vivis ĉiam indece (kvankam ege modeste) per profitoj enspezitaj da produktoj de la tero kultivata, abrupte, dum la alveno de la Granda Depresio, falas en mizero.

Fakte, ankaǔ pro la kompliceco de arida klimato kaj pro la pruntrefuzo de la bankoj al la duonfarmuloj, plurnacia konzerno profitas por fari avantaĝon spekulacion sur la teroj; kaj kiel fina rezulto la terkultivistoj estos elpelataj de ilia hejmoj.

Inter ĉiuj familioj, al kiuj estas fordankita iun, estas ankaǔ la romanprotagonistoj.

Post ke ili estas senigitaj je ilia terpeceto plugebla, al Joads ne restas alia afero farebla, ol formov
de tie. Sed kien? La unika meto ŝajnas esti tiu jam postkuriita de miloj da aliaj personoj kiuj, antaǔe ili, perdis ĉiun ilon por vivi.

La meto por ĉiuj tiuj senesperuloj, kiuj  havas plu nenion, estas la sama: la Kalifornio, unu ŝtato kie /oni diras/ la tero estas tre fekunda, riĉa da oranĝarbejoj kaj da blankaj dometoj; krome, oni fabelumas, ke ĉi tie ĝi estas tiel abunda ke, estos donacata al kiuj tiuj deziras kultivi ĝin.

Do, ankaǔ la protagonistoj kunigos al  la homa transmigrado, kredante senespere en ekzisto de la mita Eldorado, okcidenten. Ilia kredo apogis  unike de reklama flugfolio legado, kiu garantias ĉi tiun promeson, vorton poste vorto. Sendube tio estas malmulte, ili komprenas antaǔ foriri el Oklahomo, tamen tio estas pli bone ol nenio. Nun jam ili ne havas hejmon sub la kapoj nek panon por la stomako. La espero estas la unika loko kie vivi kaj la unika nutraĵo per tiu eblas vivi. Se ili seniĝus je la morgaǔo pli bona, kio okazus al ĉiuj ili, granduloj kaj malgranduloj?

Tiel, post esti kuniginta ilian malmultajn aferojn sur malnevego kamiono, la unika riĉeco restanta al familio, oni decidas foriri.

La kamiono kun eta benzineskorto kaj kun malbonegaj pneŭmatikoj pene moviĝante malantaǔ multaj aliaj, oni kolumnigas en ŝtato sesdekses kun ĝia kargo de gehomoj kaj de aferoj.

Krom la patro, la patrino, kaj la tri grandaj filioj (Tom apenaǔ eliranta de la prizono; Al kaj Noé), ĉi tie ni trovas amasigatajn la du ĝemelajn kiuj estas sep -ok aĝa, la junan filinon gravedan (RozoTea) kaj ŝian edzon, la onklon John, sufiĉe maljunan; la du maljunajn geavojn kaj finfine Casy, amikon de Tom, kiu oni aldonas al la ekspedicio.

La vojaĝo daŭrigas inter funebroj, rezignoj, teruraj neantaŭviditaj kaj esperoj akurate seniluziiĝintaj.

La protagonistoj, dum la vojo, eksperimentas la vastan spektron de la negativaj sentoj: la timon, la solecon, la doloron, la apation.

Sur la bazo de ĉi tiu “renversita piramido” (ĉar la esperata resuriro estos katastrofo descendo), regos ĉiam la elkludon kaj la malsaton.

Komence, la Joads estos markataj kiel fremduloj, poste ili estos kulpigitaj ŝteli la laboron al aliaj, finfine estos akuzataj esti krimuloj kaj strikrompantoj.

Ĝis fino de vojaĝo elĉerpa kaj fisike kaj psikologie por ĉiu persono, la kalifornia Eldorado montros sian veran vizagon de tromplogilo.


La fino, kiun mi ne rivelos por ne ruinigi la surprizon al neniu, fini
ĝas  neantaŭvideble. Iumaniere oni havas la sensacio ke, per ĝi, oni fermas cirklo.

La aǔtoro eklipsiĝas de rakonto. Lia voĉo oni sentas neniam. Li ne intervenas por skurĝi kelkajn sintenojn aǔ por kompati la perfortadojn. Li lasas paroli la faktojn, en ilia kompleteco. Li ne moderigas la rakonton de la mankoj, nek tamen li forgesas priskribi kelkajn motojn de “frateco” en la afliktiĝo aǔ la naturbelecon portanta konsolon.

La verkadstilo de Steinbeck estas tre flua, sub la ŝildo de la mallongaj periodoj kaj de la esprima koncizeco. Lia leksiko estas riĉa, neniam bombasta.